Prawdopodobnie najbardziej znanym wyrazem folklorystycznym meksykańskiego stanu Jukatan jest Taniec Wstążki , choć występuje on również w innych regionach kraju i zawsze wiąże się z uroczystościami i świętami.
Podobnie jak wiele innych przejawów kulturowych Ameryki, również w tym tańcu znajdujemy interesujące połączenie elementów rdzennych i europejskich. Tutaj opowiadamy o pochodzeniu i charakterystyce tego pięknego, radosnego i kolorowego tańca zbiorowego.
Pochodzenie tańca wstążkowego
Choć może się to wydawać dziwne, prawda jest taka, że początek Tańca Wstążki, tak popularnego dziś w Jukatanie i innych miejscach w Meksyku , znajduje się po drugiej stronie Oceanu Atlantyckiego.
Taniec ten wywodzi się z niemieckiej Bawarii , z serca starej Europy, gdzie do dziś jest celebrowany z entuzjazmem. Jest tradycją Maibaum ( po niemiecku „drzewo majowe”).
To stary germański, pogański zwyczaj , który przetrwał do dziś. Aby uczcić nadejście wiosny, stawia się bardzo wysoki słup lub pień drzewa, ozdobiony proporcami i różnymi ozdobami. Na samym szczycie zawiązuje się białe i niebieskie wstążki (barwy bawarskiej flagi), tak długie, że sięgają ziemi. Uczestnicy tańca biorą w dłonie jedną z tych wstążek i wykonują wokół niej misterny taniec.
Pochodzenie jukatańskiego tańca wstążkowego może być w tradycji Maibaum w Bawarii w Niemczech
Od Bawarii po Meksyk
Ale jak niemiecki Taniec Wstęgowy dotarł do Meksyku? Historycy uważają, że taniec ten, który rozprzestrzenił się z Bawarii w średniowieczu do innych regionów Europy, takich jak Flandria, dotarł do Ameryki wraz z Hiszpanami w pierwszych dekadach podboju. Po koronacji Karol V podobno sprowadził do Hiszpanii swoją świtę, złożoną z licznych zwolenników i krewnych z rodzinnej Gandawy. W ten sposób tzw. Taniec Wstęgowy dotarł na Półwysep Iberyjski , a następnie został wyeksportowany do Wicekrólestwa Nowej Hiszpanii (obecnie Meksyk).
Jednak według innej teorii, Taniec Wstążkowy zyskał popularność podczas krótkiego panowania Maksymiliana I, cesarza Meksyku , w latach 1864-1867. Warto zauważyć, że jego żona, Zofia, również była księżniczką Bawarii . Wiele bawarskich rodzin podróżowało z nią i osiedlało się w Meksyku. Jest całkiem prawdopodobne, że to oni jako pierwsi zaczęli wykonywać ten taniec w Nowym Świecie. Zaledwie trzy lata, ale wystarczająco długo, aby taniec ten zakorzenił się w kraju.
Od tego czasu aż do dziś Taniec Wstążki tańczony jest podczas wszystkich vaquerías (typowych świąt jukatańskich, pierwotnie związanych z targami bydła).
Styl jukatański
Oczywiście istnieją pewne różnice między tradycjami bawarskimi i jukatańskimi. Taniec i wszystkie jego elementy zostały dostosowane do lokalnych zwyczajów i tradycji, co zaowocowało spektaklem jeszcze bardziej spektakularnym niż oryginalny taniec niemiecki.
Na przykład tyczka, która w Niemczech zazwyczaj jest pniem jodły, w Meksyku jest wykonana z drewna ceiba . Ma około pięciu metrów wysokości, a zwisające z niej wstążki są w różnych kolorach, nie tylko w kolorze niebieskim i białym, jak w bawarskim zwyczaju. Taniec jest również nieco inny, ponieważ zawiera obroty i ruchy bardziej typowe dla tańców latynoamerykańskich.
Taniec Wstążki to tradycja głęboko spleciona z tożsamością Jukatanu . Do tego stopnia, że oficjalne logo rządu stanowego jest nim inspirowane.
Jak wykonywany jest Dance of the Ribbons?
Oczywiście, aby taniec był wykonany prawidłowo, musi być tylu tancerzy, ile wstążek, zazwyczaj 10 lub 12. Połowa z nich to mężczyźni, a druga połowa kobiety. Wszyscy trzymają koniec wstążki jedną ręką, obracając się wokół drążka w rytmie trzech czwartych jarany ( znany jest styl muzyczny towarzyszący temu tańcowi).
Celem tańca jest splątanie i splątanie wstążek, aż utworzą piękny kolorowy wzór. Druga część tego tańca polega właśnie na cofnięciu tego rysunku i powrocie do punktu wyjścia.
Co ciekawe, jeden lub dwóch uczestników Tańca Wstążkowego musi poświęcić się dla swoich towarzyszy i zrezygnować z tańca. Ich rolą jest mocne trzymanie drążka i dbanie o to, by pozostał w pozycji pionowej. To niedoceniane zadanie, ale niezbędne dla sprawnego przebiegu festiwalu.
Ruchy tancerzy muszą być precyzyjne i skoordynowane, w przeciwnym razie wstążki będą się plątać, a choreografia stanie się chaotyczna. Powyższy film pokazuje poziom trudności tego tańca i spektakularny efekt wizualny, jaki oferuje on widzom.